Orchidea phalaenopsis, Storczyk falenopsis

3 września 2016, 17:27

orchidea phalaenopsis, storczyk falenopsisOrchidea phalaenopsis to jedna z tych kultowych roślin domowych, którą zna prawie każdy. Piękna, potrafiąca kwitnąć w domu o każdej porze roku, prawdziwa królowa wśród roślin domowych. Niezbyt wymagająca królowa.

Pielęgnacja

Utrzymanie przy życiu orchidei na ogół nie nastręcza wielu problemów. Uzyskanie obfitego kwitnienia również nie jest bardzo trudne, ale wymaga odrobiny doświadczenia.

Najprościej w przypadku uprawy storczyka pamiętać o tym, jak wygląda jego życie w środowisku naturalnym i starać się zapewnić mu podobne warunki w domu. Oczywiście ta zasada sprawdza się w przypadku wszystkich roślin, jednak w przypadku orchidei ma szczególne znaczenie, dlatego że jej warunki naturalne są dość specyficzne.

Orchidea nie rośnie w ziemi, lecz na skałach lub pniach drzew, do których przyczepia się za pomocą grubych zielonych korzeni. Ponieważ jej korzenie nie są zanurzone w glebie, zatem nie mają one możliwości pobierania wody w sposób ciągły, wykorzystując wilgotne warstwy ziemi. Dostęp do wody jest możliwy właściwie tylko w czasie deszczu, a zatem mało regularnie.

Orchidea dostosowała się do tych warunków w dwojaki sposób. Po pierwsze, w swoich grubych korzeniach i liściach jest w stanie zgromadzić zapas wody, którą może wykorzystać między jednym a drugim opadem. Po drugie, jej naturalnym środowiskiem są zacienione i wilgotne lasy południowo-wschodniej Azji, dzięki czemu nie jest narażona na szybkie wysuszenie.

Teraz już wiesz, co robić by zapewnić jej odpowiednie warunki: podłoże, które nie zatrzymuje na długo wody; rzadkie, ale obfite podlewanie i lekko zacienione stanowisko.

Przejdźmy do szczegółów.

Podłoże i doniczka

Tak jak w przypadku większości opisywanych przeze mnie kwiatów podłoże nie jest najważniejszą kwestią, tak w przypadku orchidei odpowiednie podłoże jest sprawą najwyższej wagi ;-). Jak już wiesz, storczyk w środowisku naturalnym nie rośnie w glebie, dlatego nie powinieneś go wsadzać do doniczki z ziemią, bo w takich warunkach będzie rósł słabo, a co gorsze, jego korzenie mogą zacząć gnić, czego konsekwencją będzie śmierć rośliny.

Pielęgnacja

  • Trudność: średnia
  • Podlewanie: oszczędne
  • Światło: średnio jasne
  • Temperatura: od 15ºC
  • Powietrze: wilgotne
  • Rozmnażanie: rozmnóżki

Wpływ na
powietrze

  • Usuwanie toksyn: 3/10
  • Parowanie wody: 3/10

Cechy

  • Pochodzenie: Południo-Wschodnia Azja
  • Wielkość: do 1 m
  • Przyrost: 2-4 liście na rok
  • Długość życia: wieloletnia
  • Zapach: brak
  • Roślina trująca: NIE

Część pasjonatów sadzi storczyka na kawałku pnia, co zazwyczaj wygląda dość atrakcyjnie, choć może utrudniać pielęgnację. Najprościej jednak jest po prostu kupić specjalne podłoże do storczyków. Składa się ono z kawałków kory, wśród których korzenie storczyka mogą się wić niczym na fragmentach drewna czy skały w środowisku naturalnym. Szerokie szczeliny między kawałkami kory powodują, że korzenie są odpowiednio dotlenione i nienarażone na stanie w wodzie, która po podlaniu szybko spływa w dół doniczki.

storczyki falenopsis w przeźroczystych doniczkach

neirfy/BigStockPhoto.com

Zwykle storczyki umieszcza się w przeźroczystych plastikowych doniczkach. Są dwa główne powody, dla których warto tak robić. Po pierwsze, dzięki temu widzisz, czy korzenie są w dobrym stanie, nie chorują i nie są atakowane przez szkodniki. Po drugie, możesz zawsze łatwo sprawdzić, czy podłoże jest suche i wymaga podlania. Rzekome korzyści z fotosyntezy światła przez odsłonięte korzenie nie mają chyba większego znaczenia ze względu na zdecydowanie większy udział liści w tym procesie.

Pamiętaj, że doniczka musi mieć otwór, przez które będzie mógł wypłynać nadmiar wody. Standardowe doniczki do orchidei takie otwory mają.

Podlewanie

To najciekawsza i chyba najważniejsza sprawa związana z uprawą storczyka.

Tak jak już wspomniałem, orchidea w środowisku naturalnym ma dostęp do wody tylko przez czas, kiedy pada deszcz. Tylko wtedy korzenie przyczepione gdzieś do drzewa czy skały są w stanie pobrać i zgromadzić wodę.

Jak zapewnić zbliżone warunki w domu? Dość prosto, oto przepis:

  • Nalej wody do wiadra lub miski,
  • Zanurz w niej doniczkę, w której rośnie storczyk i zostaw ją zanurzoną na ok. 15-30 minut,
  • (opcjonalnie) Skorzystaj z okazji i obmyj liście orchidei, kiedy jej bryła korzeniowa jest zanurzona w wodzie, dzięki temu będą czystsze i nawilżone,
  • Wyciągnij doniczkę z rośliną i połóż ją w na podstawce,
  • Po około 15 minutach wylej wodę, która spłynęła do podstawki.

No dobrze, a teraz pytanie: “Jak często tak podlewać?”. Niezbyt często. Zwykle ok. jeden raz na tydzień. Zawsze przed podlaniem sprawdź, czy kora w doniczce je już sucha na całej głębokości doniczki. Kora sucha jest jasna, łatwo to rozpoznasz. Zbyt częste podlewanie może spowodować gnicie korzeni, które doprowadzi do śmierci rośliny.

Teraz drobna uwaga. Po opadnięciu kwiatów warto dać storczykowi kilka tygodni odpoczynku (patrz ramka “Cykl kwitnienia a pielęgnacja”). W okresie spoczynku ogranicz podlewanie do jednego razu na 2-3 tygodnie.

Dokarmianie

Nawożenie orchidei jest istotne, jeśli chcemy uzyskać obfite kwitnienie. Są róże opinie co do tego kiedy i jak nawozić orchideę. Ja jakieś 3 miesiące po przekwitnieniu wkładam do podłoża jedną lub dwie specjalne pałeczki do nawożenia storczyków. Dodatkowo do wody, w której zanurzam korzenie storczyków wlewam trochę płynnego nawozu dla roślin kwitnących. Sposób się sprawdza, rośliny ładnie kwitną.

Światło

Orchidea nie jest bardzo światłolubna. W środowisku naturalnym rośnie często w cieniu drzew. Nie oznacza to jednak, że możesz postawić kwiata gdzieś w ciemnym kącie pokoju z dala od okna. To znaczy, możesz, ale nie spodziewaj się, że orchidea w takim miejscu będzie kwitnąć.

Ja swoje orchidee trzymam na parapecie wschodniego okna. Nie jest to miejsce bardzo nasłonecznione, ale z drugiej strony jest wystarczająco jasne, by orchidea mogła zakwitnąć.

W okresie spoczynku po przekwitnieniu możesz przenieść kwiata w miejsce nieco ciemniejsze na ok. jeden miesiąc (patrz ramka “Cykl kwitnienia a pielęgnacja”).

Wilgotność powietrza

Duża wilgotność powietrza ma bardzo pozytywny wpływ na kondycję storczyka. Najlepsza jest taka na poziomie min. 50%. Aby zapewnić taki poziom wilgotności, spryskuj storczyka wodą, postaw wśród innych gęstych roślin albo użyj nawilżacza powietrza. Szczególnie istotne takie zabiegi są w okresie grzewczym zimą, gdy wilgotność powietrza w pomieszczeniu jest dość niska.

Temperatura

Orchidee dobrze rosną w temperaturze pokojowej między 20°C a 28°C. Większość źródeł zaleca, by temperatura w nocy była niższa niż w dzień o ok. 8°C, czyli ok. 15°C. Zmiany dobowe temperatury mają dobrze wpływać na kwitnienie rośliny. Jeśli trzymasz roślinę na parapecie okiennym z rozszczelnionym oknem, wtedy takie zmiany osiągniesz bez żadnej dodatkowej pracy.

Przycinanie

Po opadnięciu ostatniego kwiata można przyciąć pęd kwiatowy tuż nad 3 lub wyższym oczkiem (węzłem). To powinno pobudzić w przyszłości roślinę do wypuszczenia w tym miejscu nowego pędu kwiatowego. Czasem jednak tak się nie zdarza, a roślina wypuszcza zupełnie nowy pęd u podstawy. Tak czy owak, kwiaty wyrosną 🙂

Uwaga: przycinanie pędów kwiatowych po opadnięciu kwiatów nie jest warunkiem koniecznym do tego, by orchidea znów zakwitła. Kwiaty mogą się również pojawić na pozostawionym pędzie i / lub na nowym pędzie, który wyrośnie u podstawy rośliny (patrz także niżej komentarz Tomasza).
Jeśli pęd po zrzuceniu kwiatów uschnie, to nie oznacza to nic złego, tak się czasem po prostu dzieje. W takim przypadku utnij go u podstawy.

Przesadzanie

Kiedy wiele korzeni zaczyna wyrastać poza doniczkę, możesz przesadzić orchideę do doniczki o 2-4 cm większej średnicy. Wyjmij ostrożnie bryłę korzeniową z doniczki, umieść ją w doniczce docelowej i obsyp wokoło podłożem do storczyków (kawałkami kory).

(Jeśli po wyjęciu orchidei z doniczki zobaczysz jakieś martwe lub suche korzenie, odetnij je.)

Rozmnażanie

Orchideę phalaenopsis można rozmnożyć przez rozmnóżki, tzw. keiki. Są to małe roślinki wyrastające na pędzie kwiatowym z jednego z węzłów (słowo keik w języku hawajskim oznacza dziecko).

Po przekwitnieniu pęd kwiatowy zwykle przycina się nad trzecim lub kolejnym węzłem od dołu, by pobudzić roślinę do rozgałęzienia w węźle i wytworzenia kolejnego pędu kwiatowego. Czasem jednak zamiast pędu kwiatowego z węzła zaczyna wyrastać nowa roślinka (keik). Gdy taka młoda roślinka podrośnie, rozwinie korzenie i liście, wtedy można ją odciąć od pęda rośliny matecznej i umieścić w oddzielnej doniczce.

Regular Keikis on Phalaenopsis mother plant

Keiki na roślinie matecznej
baggiovara/BigStockPhoto.com

Powstanie młodej roślinki uzależnione jest od nagromadzenia w roślinie matecznej odpowiedniego hormonu wzrostu. Może stać się to naturalnie, ale można ten proces zainicjować sztucznie przez zastosowanie pasty z odpowiednim hormonem (pasta keiki).

Szkodniki / choroby

Żaden z moich storczyków nigdy nie chorował ani nie został zaatakowany przez szkodniki. Jest to roślina naprawdę odporna. Najbardziej niebezpieczne jest zbyt częste podlewanie, może ono bowiem doprowadzić do gnicia korzeni i śmierci rośliny.

Ze szkodników najczęściej atakującymi orchideę są przędziorki oraz czerwce. Prawdopodobieństwo, że roślina stanie się ich celem jest większe przy niskiej wilgotności powietrza.

Wiele ogólnych informacji o uprawie roślin pokojowych znajdziesz we wpisie "Podstawy pielęgnacji kwiatów doniczkowych".

Cykl kwitnienia a pielęgnacja

  1. Kwitnienie – ok. 2 miesiące (aż do opadnięcia kwiatów) – trzymaj storczyka w jasnym, ale nie bezpośrednio nasłonecznionym miejscu, podlewaj regularnie, gdy tylko podłoże staje się suche (zwykle raz na tydzień).
  2. Kwiaty opadły – okres spoczynku ok. 1-2 miesiące – utnij pęd kwiatowy nad 3-4 węzłem od dołu (opcjonalnie), przestaw kwiata w ciemniejsze miejsce, podlewaj rzadziej (co 2-3 tygodnie).
  3. Przygotowanie do kwitnienia – ok. 2-3 miesiące – przestaw w jasne miejsce, podlewaj regularnie, gdy tylko korzenie suche (zwykle raz na tydzień), co drugie podlewanie dodaj do wody nawozu dla roślin kwitnących; włóż między korzenie pałeczkę z nawozem dla storczyków.

Wygląd

Orchidea phalaenopsis to roślina o monopodialnym (jednoosiowym) typie wzrostu. Z jednej krótkiej łodygi wyrastają sztywne zielone liście o długości od 5 do 65 cm (w zależności od odmiany). Łodyga jest praktycznie niewidoczna, schowana wśród nasad liści.

Co pewien czas z łodygi wyrasta długi sztywny pęd (o długości od 50 do 150 cm w przypadku większości odmian), na którego końcach pojawia się grono kwiatów, każdy o kształcie przypominającym motyla. Kolorystyka kwiatów jest bardzo bogata, w zależności od odmiany mogą być one białe, różowe, pomarańczowe, żółte a także dwukolorowe, paskowane, kropkowane.

Korzenie rośliny są grube, srebrzysto zielone.

Orchidea falenopsis występuje w wielu odmianach. Co rok producenci wprowadzają na rynek jej nowe hybrydy. Różnią się one przede wszystkim wielkością oraz ubarwieniem kwiatów.

wiele odmian orchidei phalaenopsis

marcorubino/BigStockPhoto.com

Pochodzenie

Orchidea phalaenopsis pochodzi z rejonów południowo-wschodniej Azji.

Nazwa ‘phalaenopsis’ została nadana w 1825 roku przez niemiecko-holenderskiego botanika Carla Ludwika Blume’a. Pochodzi ona z języka greckiego i oznacza “podobna do ćmy” (phalaena – ćma, opsis – podobny), prawdopodobnie ze względu na ‘motylowaty’ kształ kwiatów.

Did you like this article? Please, share it:
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Pin on Pinterest
Pinterest
Digg this
Digg
Share on StumbleUpon
StumbleUpon
Share on Reddit
Reddit
Email this to someone
email
The following two tabs change content below.

Łukasz Dumiszewski

Informatyk, który lubi kwiaty doniczkowe i który kiedyś chciał być pisarzem. Blogger, który pisze o swoich doświadczeniach w uprawie roślin pokojowych korzystając z dobrodziejstw informatyki 😉

Ostatnie wpisy Łukasz Dumiszewski (zobacz wszystkie)